APRS sembolleri ve SSID'ler
Her APRS istasyonu haritada bir ikonla görünür. Bu ikon, paketin içinde iki karakterle taşınır: önce tablo karakteri, sonra sembol karakteri. Aşağıda iki tablonun tamamı — 188 sembolün kodu, Türkçe adı ve aprs.org'daki özgün karşılığı — ve çağrı işaretinin sonundaki SSID'lerin anlamı yer alıyor. Bir koda dokunduğunuzda kod panoya kopyalanır; adının yanındaki ? işareti ise kısaltmanın ne demek olduğunu açar.
Kod nasıl okunur?
Sembol kodu daima iki karakterdir. İlk karakter hangi tablonun kullanılacağını söyler: / birincil tablo, \ alternatif tablo. İlk karakter bir rakam ya da büyük harf ise sembol yine alternatif tablodan çizilir, ancak o karakter ikonun üzerine yazılır. Buna overlay denir — Türkçesi bindirme: aynı ikonu, üzerine konan tek bir harfle alt türlere ayırmanın yolu.
| Karakter | Birincil tablo — / | Alternatif tablo — \ |
|---|---|---|
| > | Otomobil | Otomobil (overlay'li) |
| ! | Polis merkezi | Acil durum |
| * | Kar aracı | Kar |
| @ | Fırtına merkezi | Kasırga |
Üçüncü durum overlay'dir: tablo karakteri yerine bir rakam ya da büyük harf gelir, sembol alternatif tablodan çizilir ve o karakter ikonun üzerine bindirilir.
Ağ geçidi
+ "I" overlay = igate
Birincil tablo — /
Günlük kullanımın büyük bölümü buradadır: araç, ev, el telsizi, dijipiter, hava durumu istasyonu. Bu tabloda overlay yoktur. Adının yanında ? olan satıra dokunun: kısaltmanın ne anlama geldiği açılır.
| Sembol | Kod | Türkçe adı | aprs.org karşılığı | Not |
|---|---|---|---|---|
| Polis merkezi | Police, Sheriff | |||
| ayrılmış | — | |||
| DijipiterDuyduğu paketi kendi vericisinden yeniden yayınlayan istasyon. APRS'in menzili bu sayede tek bir istasyonun kapsamasından çok daha geniştir: paket, yol alanında yazan WIDE1-1 / WIDE2-1 gibi kurallar uyarınca sınırlı sayıda dijipiterden sıçrayarak ilerler. Genellikle yüksek bir noktada, sürekli açık durur. | Digipeater | |||
| Telefon | Phone | |||
| DX kümesiUzak mesafe (DX) istasyon duyurularının toplandığı ağ. Bir telsizci nadir bir ülkeyi duyduğunda "kim, hangi frekansta, ne zaman" bilgisini kümeye düşer; ağa bağlı herkes bunu anında görüp o istasyonu yakalamaya çalışır. | DX cluster | |||
| HF ağ geçidiHF ağ geçidi: kısa dalgada (HF) duyduğu APRS paketlerini VHF ağına ya da internete aktaran istasyon. HF'te menzil çok uzundur ama trafik seyrektir; bu istasyonlar iki dünyayı birbirine bağlar. | HF gateway | |||
| Küçük uçak | Small aircraft | |||
| Mobil uydu istasyonu | Mobile satellite station | |||
| Tekerlekli sandalye | Wheelchair (handicapped) | |||
| Kar aracı | Snowmobile | |||
| Kızılhaç | Red Cross | |||
| İzci | Boy Scouts | |||
| Ev (VHF) | House QTH (VHF) | |||
| Bilinmeyen konum | X — unknown position | |||
| Kırmızı nokta | Red dot | |||
| Numaralı daire | Circle | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 1 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 2 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 3 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 4 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 5 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 6 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 7 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 8 | |||
| Numaralı daire | Numbered circle 9 | |||
| Yangın | Fire | |||
| Kamp alanı | Campground / portable ops | |||
| Motosiklet | Motorcycle | |||
| Lokomotif | Railroad engine | |||
| Otomobil | Car | |||
| Dosya sunucusu | File server | |||
| Fırtına merkezi | HC future predict | |||
| Yardım istasyonu | Aid station | |||
| BBS (mesaj panosu)Paket radyonun mesaj panosu (Bulletin Board System). Bir telsizcinin işlettiği, sürekli açık duran bilgisayar/TNC çiftidir: bağlanırsınız, mesajınızı alıcının çağrı işaretine bırakırsınız, alıcı kendi uygun olduğu bir zamanda bağlanıp okur. İki tarafın aynı anda telsiz başında olması gerekmez — e-postanın telsizle çalışan, internet öncesi hâli. Duyuru bültenleri, ayarlanmış buluşmalar ve dosya alışverişi de buradan yürür. PBBS ise tek kişilik sürümüdür: kendi TNC'niz üzerinde çalışan kişisel posta kutusu. | BBS / PBBS | |||
| Kano | Canoe | |||
| ayrılmış | — | |||
| Buluşma noktası | Eyeball (meeting point) | |||
| Tarım aracı | Farm vehicle (tractor) | |||
| Grid kareMaidenhead lokatörü — dünyayı harf ve rakamlarla kodlanmış kutucuklara bölen konum sistemi (KN41 gibi). Telsizciler koordinat okumak yerine bu kısa kodu kullanır; sembol, bir grid karesinin kendisini işaretler. | Grid square (6 digit) | |||
| Otel | Hotel | |||
| TCP/IP istasyonu | TCP/IP on-air network station | |||
| ayrılmış | — | |||
| Okul | School | |||
| Bilgisayar kullanıcısı | PC user | |||
| MacAPRS | MacAPRS | |||
| NTS istasyonuNational Traffic System — ABD'de yapılandırılmış radyo mesajlarını (radyogram) elden ele taşıyan gönüllü telsizci ağı. Belirli saatlerde toplanan ağ oturumlarında her mesaj bir istasyondan diğerine devredilerek ülkenin bir ucundan öbürüne ulaştırılır; şebeke ve telefon çöktüğünde ayakta kalan haberleşme omurgası budur. Sembol, bu ağda görev alan istasyonu gösterir. | NTS station | |||
| Balon | Balloon | |||
| Polis aracı | Police car | |||
| ayrılmış | — | |||
| Karavan | Recreational vehicle | |||
| Uzay mekiği | Space shuttle | |||
| SSTV | SSTV | |||
| Otobüs | Bus | |||
| ATV | ATV — amateur TV | |||
| Meteoroloji istasyonu | National WX service site | |||
| Helikopter | Helicopter | |||
| Yelkenli | Yacht (sail boat) | |||
| WinAPRS | WinAPRS | |||
| Yaya | Human / person | |||
| Yön bulma (DF) | Triangle — DF station | |||
| Postane | Mail / post office | |||
| Büyük uçak | Large aircraft | |||
| Hava durumu istasyonu | Weather station | |||
| Çanak anten | Dish antenna | |||
| Ambulans | Ambulance | |||
| Bisiklet | Bike | |||
| Olay komuta merkezi | Incident command post | |||
| İtfaiye binası | Fire department | |||
| At | Horse (equestrian) | |||
| İtfaiye aracı | Fire truck | |||
| Planör | Glider | |||
| Hastane | Hospital | |||
| IOTA (ada)Islands On The Air — adalardan yapılan çalışmaları puanlayan uluslararası program. Bir telsizci listedeki bir adaya gidip oradan çalıştığında, dünyanın her yerinden telsizciler o adayı "toplamak" için bağlantı kurmaya çalışır. Sembol, ada aktivasyonundaki istasyonu gösterir. | IOTA — islands on the air | |||
| Jip | Jeep | |||
| Kamyonet | Truck | |||
| Dizüstü bilgisayar | Laptop | |||
| Mic-E rölesiMic-E biçimiyle gelen paketleri tekrarlayan röle. Mic-E, konumu paketin hedef adres alanına sıkıştırarak gönderen kısa APRS biçimidir; ne olduğu ve paketle birlikte giden durum tipleri (yolda, görevde, acil durum…) için bu sayfadaki "Mic-E nedir?" bölümüne bakın. | Mic-E repeater | |||
| Düğüm | Node (black bulls-eye) | |||
| Acil durum merkezi | EOC — emergency operations center | |||
| Köpek | Rover (puppy / dog) | |||
| Grid kare (2×2) | Grid square shown above 128 m | |||
| Röle | Repeater | |||
| Tekne | Ship (power boat) | |||
| TIR durağı | Truck stop | |||
| Kamyon | Truck (18 wheeler) | |||
| Minibüs | Van | |||
| Su istasyonu | Water station | |||
| Unix istasyonu | xAPRS (Unix) | |||
| Yagi anten | Yagi at QTH | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| TNC akış anahtarı | TNC stream switch | |||
| ayrılmış | — | |||
| TNC akış anahtarı | TNC stream switch |
Alternatif tablo — \
Hava olayları, acil durum ve altyapı sembolleri buradadır. "overlay" işaretli sembollerin üzerine bir rakam veya büyük harf bindirilerek alt türler anlatılır. Adının yanında ? olan satıra dokunun: kısaltmanın ne anlama geldiği açılır.
| Sembol | Kod | Türkçe adı | aprs.org karşılığı | Not |
|---|---|---|---|---|
| Acil durum | Emergency | |||
| ayrılmış | — | |||
| DijipiterDuyduğu paketi kendi vericisinden yeniden yayınlayan istasyon. APRS'in menzili bu sayede tek bir istasyonun kapsamasından çok daha geniştir: paket, yol alanında yazan WIDE1-1 / WIDE2-1 gibi kurallar uyarınca sınırlı sayıda dijipiterden sıçrayarak ilerler. Genellikle yüksek bir noktada, sürekli açık durur. | Digipeater (green star) | overlay | ||
| Banka / ATM | Bank or ATM | |||
| Elektrik santrali | Power plant | overlay | ||
| Ağ geçidiİnternet ağ geçidi (igate): telsizde duyduğu APRS paketlerini internetteki APRS-IS ağına aktaran istasyon. aprs.ai dahil bütün APRS haritaları veriyi bu istasyonlar sayesinde görür. Üzerindeki overlay harfi yönü söyler: I aktarır, R yalnızca alır, T ve 2 internetten gelen paketleri telsize de çıkarır. | Gateway / igate | overlay | ||
| Kaza yeri | Crash / incident site | |||
| Bulutlu | Cloudy | |||
| METAR bildirimi | Firenet MEO, MODIS earth obs. | |||
| Kar | Snow | |||
| Kilise | Church | |||
| Kız izci | Girl Scouts | |||
| Ev (HF) | House (HF) | overlay | ||
| Belirsiz konum | Ambiguous position | |||
| Hedef noktası | Waypoint destination | |||
| Daire (IRLP / EchoLink / WIRES) | Circle — IRLP / EchoLink / WIRES | overlay | ||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| Ağ düğümü (802.11) | Network node (802.11) | |||
| Akaryakıt istasyonu | Gas station | |||
| Dolu | — | |||
| Park / mesire | Park / picnic | overlay | ||
| Fırtına uyarısı | Advisory (one WX flag) | |||
| APRStt / DTMFAPRStt — telsizinde APRS modemi olmayan kullanıcının, sesli röle üzerinden DTMF tuşlarıyla (telefondaki tuş sesleri) konumunu ve kısa mesajını APRS ağına sokması. Sembol, ağa bu yolla giren kullanıcıyı gösterir. | APRStt / DTMF user | overlay | ||
| Otomobil | Car (overlayed) | overlay | ||
| Danışma noktası | Info kiosk | |||
| Kasırga | Hurricane / tropical storm | |||
| Kutu (DTMF / RFID) | Box — DTMF, RFID, XO | overlay | ||
| Tipi | Blowing snow | |||
| Sahil güvenlik | Coast Guard | |||
| Çisenti | Drizzle | |||
| Duman | Smoke / visibility | overlay | ||
| Dondurucu yağmur | Freezing rain | |||
| Kar sağanağı | Snow shower | |||
| Pus | Haze / hazard | overlay | ||
| Sağanak yağmur | Rain shower | |||
| Şimşek | Lightning | |||
| Kenwood | Kenwood HT | |||
| Deniz feneri | Lighthouse | |||
| MARSMilitary Auxiliary Radio System — ABD ordusunun sivil telsizcilerle yürüttüğü yardımcı haberleşme programı. Overlay harfi kolu belirtir: A kara, N deniz, F hava kuvvetleri. | MARS (Army / Navy / Air Force) | overlay | ||
| Şamandıra | Navigation buoy | |||
| Roket | Rocket / overlay balloon | overlay | ||
| Otopark | Parking | |||
| Deprem | Earthquake | |||
| Restoran | Restaurant | |||
| UyduAmatör telsiz uydusu (PACSAT). Alçak yörüngedeki bu uydular üzerlerinden geçtikleri bölgedeki istasyonların paketlerini birbirine aktarır; dijipiterin uzaydaki hâli sayılır. Sembol uyduyu ya da uydu üzerinden çalışan istasyonu gösterir. | Satellite / PACSAT | |||
| Gök gürültülü fırtına | Thunderstorm | |||
| Güneşli | Sunny | |||
| VORTACVORTAC — havacılıkta kullanılan sabit yer istasyonu. Uçağa aynı anda iki şey verir: VOR kısmı hangi yönde olduğunu (istasyona göre açı), TACAN/DME kısmı ne kadar uzakta olduğunu söyler. Uçuş yolları bu noktalar üzerinden tanımlanır ("şu VORTAC'tan şu VORTAC'a"). APRS'te genellikle sabit birer işaret nesnesi olarak yayınlanır; hareket etmezler. | VORTAC navigation aid | |||
| Meteoroloji istasyonu | NWS site | overlay | ||
| Eczane | Pharmacy | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| Duvar bulutu | Wall cloud / weather front | |||
| ayrılmış | — | |||
| ayrılmış | — | |||
| Uçak | Aircraft (overlayed) | overlay | ||
| Hava durumu istasyonu | WX site (green digi) | overlay | ||
| Yağmur | Rain | |||
| ARRL / ARES / RACESAcil durum haberleşmesi örgütlenmeleri. ARRL ABD'nin ulusal amatör telsiz derneği; ARES gönüllü telsizcilerden kurulu acil durum servisi; RACES ise resmî afet yönetimi altında çalışan sürümü. Sembol, bu yapılar adına görevdeki istasyonu işaretler — bir tatbikatta görev alan TA7HBK de kendini bu sembolle yayınlayabilir. | ARRL / ARES / WinLink / D-STAR | overlay | ||
| Toz fırtınası | Blowing dust / sand | |||
| Sivil savunma | Civil defense — RACES / SATERN | overlay | ||
| DX spotKümeye düşen bir DX duyurusunun haritadaki karşılığı: "TA7HBK 14.260 MHz'de duyuldu" bildirimi, duyurulan istasyonun konumuna bu sembolle işlenir. Duyuruların toplandığı ağ için bkz. birincil tablodaki DX kümesi (/%). | DX spot by callsign | |||
| Karla karışık yağmur | Sleet | |||
| Hortum bulutu | Funnel cloud | |||
| Rüzgâr uyarısı | Gale flags | |||
| Mağaza | Store / hamfest | |||
| Kapalı alan dijipiteri | Point of interest | overlay | ||
| İş makinesi | Work zone (steam shovel) | |||
| Arazi aracı | Special vehicle — SUV, ATV, 4x4 | |||
| Alan işareti | Areas (box, circle, line) | overlay | ||
| Değer göstergesi | Value sign (3 digit display) | |||
| Üçgen işaret | Triangle (overlayed) | overlay | ||
| Küçük daire | Small circle | |||
| Parçalı bulutlu | Partly cloudy | |||
| ayrılmış | — | |||
| Tuvalet | Restrooms | |||
| Tekne | Ship / boat (overlayed) | overlay | ||
| Hortum | Tornado | |||
| Kamyon | Truck (overlayed) | overlay | ||
| Minibüs | Van (overlayed) | overlay | ||
| Su baskını | Flooding | overlay | ||
| Enkaz / engel | Wreck or obstruction | |||
| SkywarnSkywarn — ABD meteoroloji servisinin eğitilmiş gönüllü hava gözlemcileri ağı. Fırtına, dolu ve hortum gözlemlerini anında bildiren bu gözlemciler, radarın yerdeki gözü olur. | Skywarn | |||
| Barınak | Shelter (overlayed) | overlay | ||
| Sis | Fog | |||
| TNC akış anahtarı | TNC stream switch | |||
| ayrılmış | — | |||
| TNC akış anahtarı | TNC stream switch |
Sık kullanılan overlay kombinasyonları
Overlay karakteri 0-9 ve A-Z arasında olabilir; kombinasyonların tamamı listelenmez, aşağıdakiler Türkiye ağında günlük olarak görülenlerdir.
| Sembol | Kod | Anlamı |
|---|---|---|
| Internet ağ geçidi (igate) — APRS-IS'e paket aktarır | ||
| Yalnızca alan igate (RF'ye çıkmaz) | ||
| 1 atlamalı gönderim yapan igate | ||
| 2 atlamalı gönderim yapan igate | ||
| Dolgu dijipiter (WIDE1-1 — yalnız ev/tepe içi kapsama) | ||
| SSn-N dijipiteri (bölgesel omurga) | ||
| Alternatif giriş frekansı olan dijipiter | ||
| EchoLink düğümü | ||
| IRLP düğümü | ||
| WIRES-X düğümü |
Mic-E nedir?
Mic-E (Microphone Encoder), konumu olabilecek en kısa paketle gönderen APRS biçimidir. Normal bir konum raporu enlemi ve boylamı düz metin olarak yazar; Mic-E ise enlemi paketin hedef adres alanına (tocall), boylam ile hız ve yönü de veri alanına sıkıştırır. Sonuç, aynı bilgiyi taşıyan yarı uzunlukta bir pakettir — kanal daha az meşgul olur, çarpışma azalır. Kenwood ve Yaesu telsizlerin dahili APRS'i bu biçimi kullanır.
Bunun bir yan etkisi vardır: Mic-E paketlerinde tocall alanı cihaz kimliği değil konumdur. Telsizin markası, yorum alanının sonuna eklenen birkaç işaret baytından okunur.
Mic-E tipi (durum mesajı)
Mic-E paketi konumla birlikte bir de durum taşır: telsizci menüden bunlardan birini seçer, karşı taraf haritada konumun yanında görür. Amacı acil durum haberleşmesinde ve etkinliklerde "kim ne yapıyor" sorusunu tek bakışta yanıtlamaktır.
| Tip | Türkçe | Özgün adı | Ne anlatır |
|---|---|---|---|
| M0 | Görev dışı | Off Duty | İstasyon açık ama görevde değil; varsayılan durum budur. |
| M1 | Yolda | En Route | Bir yere gitmek üzere yola çıkmış, hareket hâlinde. |
| M2 | Görevde | In Service | Göreve hazır ve çağrı bekliyor. |
| M3 | Dönüşte | Returning | İşini bitirmiş, üsse ya da eve dönüyor. |
| M4 | Görev üstlendi | Committed | Bir işe atanmış ve o işle meşgul — başka göreve verilemez. |
| M5 | Özel | Special | Ağın kendi belirlediği özel durum; anlamı etkinliğe göre değişir. |
| M6 | Öncelikli | Priority | Öncelikli trafik taşıyor; sırada önüne geçilmemeli. |
| M7 | Acil durum | Emergency | Gerçek acil durum çağrısı. Alıcı yazılımlar bunu sesli uyarıyla ve haritada öne çıkararak gösterir. |
- Acil durum tipi diğerlerinden farklıdır: alıcı yazılımların çoğu bu paketi görünce sesli uyarı verir ve istasyonu haritada öne çıkarır. Denemek için gönderilmemesi gereken tek tip budur.
- Telsizinizde Custom-0 … Custom-6 diye ayrı bir takım daha görebilirsiniz. Bunlar kuruluşun kendi tanımladığı durumlar içindir (bir tatbikatta "ekip toplandı" gibi); anlamları ağdan ağa değişir, evrensel bir karşılıkları yoktur.
SSID anlamları
SSID, çağrı işaretinin sonundaki -7 gibi ektir. Aynı telsizcinin birden fazla istasyonunu ayırmaya yarar: TA7HBK evdeki istasyon, TA7HBK-7 el telsizi, TA7HBK-9 araç olabilir. Aşağıdaki karşılıklar aprs.org'un yayımladığı ortak gelenektir — protokol açısından zorunlu değildir, ama herkes aynı sözlüğü kullandığında bir istasyonun ne olduğu tek bakışta anlaşılır.
| SSID | Ne demek | Açıklama |
|---|---|---|
| -0 | Ana istasyon | Genellikle sabit (ev) istasyonu ve mesaj alabilen ana kayıt. Çağrı işaretine hiç ek yazılmaz: TA7HBK = TA7HBK-0. |
| -1 | Ek istasyon | Serbest: ikinci bir dijipiter, telsiz, hava istasyonu… |
| -2 | Ek istasyon | Serbest: ikinci bir dijipiter, telsiz, hava istasyonu… |
| -3 | Ek istasyon | Serbest: ikinci bir dijipiter, telsiz, hava istasyonu… |
| -4 | Ek istasyon | Serbest: ikinci bir dijipiter, telsiz, hava istasyonu… |
| -5 | Diğer ağlar | D-STAR, akıllı telefon uygulamaları ve APRS'e başka bir ağ üzerinden bağlanan cihazlar. |
| -6 | Özel etkinlik | Uydu çalışması, kamp/portable etkinlik ya da 6 metre gibi geçici faaliyetler. |
| -7 | El telsizi (HT) | Alıp gönderebilen, kişinin üzerinde taşıdığı el telsizleri ve taşınabilir cihazlar. Türkiye'de en çok görülen SSID'lerden biri. |
| -8 | Tekne / karavan | Tekneler, yelkenliler, karavanlar ya da ikinci ana mobil. |
| -9 | Ana mobil (araç) | Araca takılı birincil mobil istasyon; genellikle mesaj alabilir. |
| -10 | İnternet / igate | İnternet üzerinden bağlı istasyonlar: igate, EchoLink, Winlink, AVRS. |
| -11 | Balon / hava aracı | Balonlar, uçaklar, uzay araçları — yükselen ve hızlı hareket edenler. |
| -12 | Tek yönlü takip | APRStt, DTMF, RFID cihazları ve yalnızca gönderen (mesaj alamayan) takip cihazları. |
| -13 | Hava durumu istasyonu | Meteoroloji verisi yayınlayan istasyonlar. |
| -14 | Tır / tam zamanlı sürücü | Kamyoncular ve yolda sürekli hareket hâlinde olan istasyonlar. |
| -15 | Ek istasyon | Serbest: ikinci bir dijipiter, telsiz, hava istasyonu… |
- -0 yazılmaz.
TA7HBKileTA7HBK-0aynı istasyondur; ana istasyona ek koymamak gelenektir. - AX.25 protokolünde SSID 0 ile 15 arasında bir sayıdır. APRS-IS üzerinden gelen kayıtlarda harf içeren SSID'lere de rastlanır; bunlar kural dışıdır ve yukarıdaki tabloya girmez.
- SSID ile sembol ayrı şeylerdir: SSID istasyonun numarasıdır, sembol haritadaki ikonudur. İkisinin uyumlu seçilmesi (örneğin
-7ile el telsizi sembolü) yalnızca iyi bir alışkanlıktır, denetlenmez.
Kaynak: aprs.org APRS 1.0 sembol tablosu ve SSID önerileri. Sembol görselleri hessu/aprs-symbols setinden alınmıştır.